In dit eerste jaar van Universiteit Amersfoort zijn er regelmatig lezingen, workshops en zijn er stageplekken voor studenten van de meest uiteenlopende studierichtingen. Ook beginnen we dit voorjaar met langer lopende collegeseries. Bovendien is er maandelijks een lezing die wordt verzorgd door Studium Generale Amersfoort.
Collegeseries:
- Nieuwe Maatschappelijke Productie
Cursus voor allen die door hun productie bijdragen aan welvaart, welzijn en duurzaamheid
14 of 18 december 2012 ; 17 of 24 januari 2013
Op 18 april vond de eerste pilot van de cursus plaats. Zie voor een kort verslag het blog van een van de cursisten op
http://www.kvd.com/news/how-produce-world-limited-resources.
Van auto’s tot onderwijs en van voedsel tot
veiligheid; maatschappelijke productie staat voor alles wat mensen maken. Produceren
doen we binnen grote bedrijven, grote overheden en grote maatschappelijke
instellingen, zoals scholen en ziekenhuizen. Die zijn allen ingesteld op steeds
sneller zoveel mogelijk volume produceren, alsof de wereld oneindig is.
Geld, grondstoffen en veerkracht van milieu
en natuur zijn eindig. Dat ontdekken we steeds vaker en we moeten leren
produceren alsof de wereld eindig is. Dan tellen snelheid en volume minder, en gaan
kringlopen van grondstoffen tellen en het zo intensief mogelijk gebruik maken
van bestaande producten. De individuele klant van producten is daarin zeer
handig; hij ontpopt zichzelf tot producent die kringlopen organiseert en
intensief gebruik maakt van wat er is.
Kringlopen
van grondstoffen,
intensief gebruik van bestaande
producten en productie door de klant
zijn drie belangrijke reacties op de ecologische en economische crisis. Elk van
deze drie is goed voor een enorme economie, maar bij uitstek interessant is hun
samenhang, want daarin schuilt een grote dynamiek. Denk aan mensen die een
aanzienlijk deel van hun inkomen besparen door auto’s en andere goederen te
delen en door samen energie te produceren, en zelfstandig zorg in te richten.
Zij hervormen de energiesector, de zorgsector, de overheid en nog veel meer. Denk
bijvoorbeeld aan het onderwijs dat zich hieraan zal moeten aanpassen.
Nieuwe maatschappelijke productie staat voor
een nieuwe crisisbestendige manier van produceren waarin grondstoffen,
producten, en klanten geheel nieuwe hoedanigheden aannemen. Daarmee moet
iedereen leren omgaan, want we zijn als producent en als klant allen onderdeel
van deze maatschappelijke productie. Daarop richt zich de cursus Nieuwe
Maatschappelijke Productie die wij aanbieden binnen de Universiteit Amersfoort.
Deze universiteit is zelf een voorbeeld van deze vorm van productie.
Leerdoelen
van de cursus Nieuwe Maatschappelijke Productie
Na doorlopen van de cursus hebben de cursisten: - Inzicht in
maatschappelijke tendensen die bijdragen aan een transitie naar nieuwe
maatschappelijke productie; - Kennis van het
systeem van nieuwe maatschappelijke productie op de volgende aspecten: grondstofgebruik, intensief gebruik van producten, waaronder functiecombinatie,
productie door de klant, waaronder productie door de burger; - Een overzicht van
onderliggende theorie en casuïstiek, in de vorm van gedocumenteerde voorbeelden
van nieuwe maatschappelijke productie; - Inzicht in
verschillende manieren om zelf aan de slag te gaan met nieuwe maatschappelijke
productie.
Aanbevolen
voorkennis
Bachelor HBO of Universiteit of afdoende
ervaring in de samenleving.
Onderwijsvorm
Hoorcollege
1,
wordt aangeboden op vrijdag 14 december 2012 en ook op dinsdag 18 december 2012,
beide ’s middags.
Onderwerpen: - Algemene inleiding op
hergebruik en kringloop van grondstoffen.
-Algemene inleiding op
intensief gebruik van producten en functiecombinatie.
-Algemene inleiding op
de klant die produceert, waaronder burgerproductie.
-Vooruitblik op
dagdeel 2 waarin hun samenhang en onderlinge versterking aan de orde komt.
Hoorcollege
2,
wordt aangeboden op donderdag 17 januari 2013 en ook op donderdag 24 januari
2013, beide ’s middags.
Onderwerpen:
- Samenhang en
onderlinge versterking van kringloop van grondstoffen, intensief gebruik en de
klant die produceert.
- Oefening met
toepassing in de praktijk door de deelnemers aan de cursus.
- Debat met de
cursisten over effectieve oplossingen en maatschappelijke verandering.
Maximaal aantal deelnemers per dagdeel: 12
Studiemateriaal
Artikelen worden ruim voor aanvang van de
colleges uitgereikt.
Inhoud
In de cursus staat een drietal thema’s en hun
samenhang centraal. Ten eerste het individu en zijn collectief dat zelf
produceert. Een belangrijke verandering die zich momenteel voltrekt, is dat
individuen zelf en in collectieven beginnen te produceren. Zij nemen taken over
van bedrijven, overheden en instellingen en in veel gevallen doen zij dat beter
en goedkoper. Tevens spelen andere voordelen op het gebied van duurzaamheid, of
het ontwikkelen van lokale diversiteit. Daar waar individuen en hun
collectieven productie overnemen, doen zij dat met regelmaat voor het publieke
belang, en stellen zij zich op als burgers. Met deze burgerproductie hervormen
zij de overheid.
Een tweede thema is het hergebruiken van
grondstoffen. Dat geniet intussen ruime bekendheid, zeker onder de naam
Cradle-to-Cradle (C2C) met als slogan ‘afval is voedsel’. Economisch goed
verklaarbaar onder omstandigheden van eindigheid en op veel plaatsen met steeds
meer succes toegepast. Eindige grondstoffen, veerkracht en geld wil niet zeggen
dat de economie eindig is. De vraag is hoe C2C kan bijdragen aan nieuwe
economische groei. Daarachter zit ook een kritiek op C2C, omdat het meest in
verband wordt gebracht met zo snel mogelijk zoveel mogelijk produceren en veel
minder met intensief gebruik en productie door individuen en hun collectieven.
Een derde en laatste thema is het intensief
benutten van bestaande producten. Dat begint met meervoudig gebruik gericht op
kostenreductie. Denk aan een sporthal die overdag dient voor scholieren en ’s
avonds voor sportverenigingen. Een stap verder gaat meervoudig gebruik waarin
de gebruikers elkaar versterken. Denk aan taalles tijdens sport, waardoor de
les beter aankomt en de leerlingen tegelijk aan hun gezondheid werken. Dit is
functiecombinatie, een geavanceerde variant van intensief gebruik. Deze leent
zich goed voor productie door de klant; zo is deze taalles een product van
klanten zelf. Ook hergebruik van grondstoffen gebeurt vaak in situaties van
functiecombinatie, denk aan biovergisting: mensen onderhouden zelf het
landschap en van de natuurresten maken zij energie.
Deze drie thema’s kunnen in samenhang elkaar
versterken en een Nieuwe Maatschappelijke Productie aanjagen. Motivatie om deze
cursus te geven, is om deze onderlinge versterking uit te lichten. Voor zowel
de cursist als voor de samenleving kan dit een stap vooruit betekenen. Zoals
gezegd vertegenwoordigen kringloop van grondstoffen, intensief gebruik en
productie door de klant elk aanzienlijke delen van de economie, met een groot
groeipotentieel. Door die delen van de economie op elkaar te betrekken, wordt
dit potentieel groter en kan het sneller groeien. Daarvan willen we de cursisten
deelgenoot maken. Zij moeten reageren en ook de bedrijven, overheden en
maatschappelijke instellingen waar zij werken. Denk bijvoorbeeld aan de
energiebedrijven die niet om de kracht van de burger – die zelf energie produceert
– heen kunnen. Alle maatschappelijke partners moeten leren welke herschikking
hier plaatsvindt en vooral hoe zij daardoor hun kracht kunnen hervinden.
Daaraan levert de cursus een bijdrage.
De cursus is zomer 2012 met twintig cursisten
beproefd als pilot binnen de Universiteit Amersfoort.
Docenten
Jurgen van der Heijden werkt als adviseur
voor AT Osborne en is verbonden aan de Universiteit van Amsterdam. Op het
gebied van productie door de klant en op het gebied van functiecombinatie is
hij een autoriteit, die beide vakgebieden heeft helpen ontwikkelen. Hij schreef
o.m. ‘Productie door de burger’ en ‘Combineer wat je hebt’. Aan tal van
overheden, bedrijven en instellingen geeft hij adviezen over productie door de
klant en over functiecombinatie.
Maarten Nijman werkt
als zelfstandig adviseur en trainer voor meerdere opdrachtgevers op het gebied
van procesverbetering en verduurzaming. Hij is tevens verbonden aan het
platform Duurzame en Solidaire Economie en stichting PeakOil Nederland.
Daarnaast is hij initiatiefnemer van Transition Town Castricum.
Inschrijving
(kan
ook door beantwoording van de mail met de uitnodiging voor deze cursus)
De kosten van deze cursus bedragen totaal 200
Euro per cursist
U kunt zich inschrijven via het e-mailadres jurgen@universiteitamersfoort.nl
onder vermelding van:
Naam:
Facturatie adres:
Postcode en Woonplaats:
Telefoonnummer:
E-mailadres:
Schrijft zich in voor: Dagdeel 1 op:
O
vrijdag 14 december 2012 van 13.30 uur tot 16.30 uur
O
dinsdag 18 december 2012 van 13.30 uur tot 16.30 uur
Dagdeel 2 op:
O
donderdag 17 januari 2013 van 13.30 uur tot 16.30 uur
O
donderdag 24 januari 2013 van 13.30 uur tot 16.30 uur
Kijk voor meer onderwijs ook op: